Finansal hizmetler sektörünün yapısı ve özelliklerinin son zamanlarda farklı içerik kazanması, ekonomik birimler açısından özel bir önem taşımaktadır. Bireyler, firmalar ve devlet, finansal ürün ve hizmet talebini farklı şekilde oluşturmakta ve bu taleple finansal kurumlarla ilişki kurmaktadırlar. Finansal kurumlar da teknolojik gelişmelerin desteği ve sahip oldukları imkanlar ile kaynakları kullanarak, bu talebi etkin bir şekilde karşılamak amacıyla yeniden yapılanmaktadır. Zirve’nin temel amacı; finansal ürün ve hizmet talep eden ve arz edenlerin ihtiyaç ve beklentileri çerçevesinde, yeniden yapılanmanın global arka planını da dikkate alarak, konuyu özel sektör ve kamu sektörü bazında tartışmaya açmaktır. Bu çerçevede genel değerlendirmeler yanında aşağıdaki konulara özel önem verilecektir. Ekonomik yapı ve ilişkiler sistemi içinde finans sektörünün rolü ve yeri Uluslararasılaşma sürecinde finans sektörünün rolü ve fonksiyonu Global finansal piyasalar ve global ekonomi ilişkisi Uluslar arası krizler ve çok sürecinde finans piyasalarının etkinliği

Devletin para üretimi, borçlanma süreci ve banka sektörüne yönelik taahhütleri, özellikle mevduat girişini sağlamaya yönelik garantileri ekonomiyi doğrudan ve dolaylı şekilde etkileyen enstrümandır. Söz konusu üç enstrümanın ekonominin mevcut durumu ve muhtemel geleceği ışığında, ekonomi yönetiminin aldığı kararlarla rakip ya da tamamlayıcı özellik taşıması söz konusu olabilmektedir. Bu büyük ölçüde ekonominin ve özellikle mali ve finansal sistemin yeniden yapılanmasıyla gündeme gelen bir olgudur. Türkiye ekonomisinde de benzer bir sürecin devam etmekte olduğu dikkate alındığında, konunun ilgililer tarafından detaylı olarak tartışılması, ekonomik birimler açısından karar alma ve uygulama süreçlerini belirleme aşamasında oldukça önem taşımaktadır.

Fon toplama ve fon kullandırma sürecinde bankaların vade, miktar ve faiz oranı gibi değişkenleri dikkate alarak aktif ve pasif yapılarında nakit giriş ve çıkışlarının karlılık ve maliyet prensipleri altında nasıl optimize edileceğidir.

Finansal hizmetler sektöründe finansal kurumlar aktiflerinde yer alan ve kendilerine gelir getiren birçok kalemi alternatif maliyetleri de dikkate alarak karlılıklarını arttırmak amacıyla yapılandırmaktadır. Bu süreçte bankanın imkan ve kaynakları ile içinde ekonomik koşullar aktif yapısını doğrudan etkilemektedir. Finansal kurumlar finansal aktiflerin miktarı ve kalitesi arasındaki ilişkiyi gözlemleyerek en uygun portföyü oluşturmaktadır. Aktif kalitesinin iyileştirilmesi süreci hangi müşterilere hangi miktarlarda aktif aktarılacağı, müşteri ve aktifler arasında nasıl ilişki kurulacağı ve yukarıdaki iki ilişkinin nasıl izleneceği konusunu içermektedir. Aktif kalitesinin iyileştirilmesi özellikle son yıllarda giderek önem kazanmış yeni teknik ve araçlarla soruna çözümler aranmaktadır.

Beşeri sermayenin kurumlar açısından önemi tarihsel süreç olarak personel yönetimi, insan kaynakları yönetimi ve sürdürülebilir yetkinliklerin kazanılması olarak ortaya çıkmıştır. Kurumsal performansın, dolayısıyla bunun temel belirleyicisi olan bireysel performansın temel belirleyicisi yetkinliklerdir. Yetkinliklerin hangi çevre koşullarında oluştuğu, nasıl geliştirildiği ve nasıl değerlendirildiği en önemli konulardandır. Kurumlar belli bir eğitim seviyesini almış, kendi fonksiyonel ve operasyonel yapısına uyum sağlayacak personeli seçerken, bu tür bir analize tabi tutmaktadır. Müşteri odaklılığın yaygınlık kazanmasına bağlı olarak, personel kalitesinde aranan özellikler de bu alanlarda yoğunlaşmaktadır.

Faktoring ihracatçıların yeni pazarlarda müşteri bulma faaliyetlerinde potansiyel müşterileri araştırıp ihracat alacaklarını sigortalayarak ihracatçılara rekabet üstünlüğü sağlayan mal mukabili satma olanağı sağlamaktadır. Ayrıca, ihracat alacaklarının tahsilatını üstlenmekte, sigortaladığı alacaklar karşılığı çok uygun maliyetlerde finansman sağlamaktadır. Bu enstrümanın özellikle ihracatın alternatif finansmanı olarak ele alındığında, ekonomik büyüme ve kalkınma açısından son derece kritik rol oynamaktadır.

Karlılık genel olarak maliyet etkinliği sağlama ve gelir üretme yetkinliği ile yakın ilişki içindedir. Maliyet yönetimi gelirleri dengeleyen içsel ve dışsal faktörlerin belirlenmesi sürecinde önem kazanmaktadır. Bu faktörler ürün, hizmet, departman, fonksiyon ve coğrafi bazda tasnif edilmektedir. Bir yönetim felsefesi olarak maliyet yönetimi sermaye getirisi ile ilişkilendirilebilen, gözlemlenebilen ve ölçülebilen tüm maliyet unsurlarını içermektedir. Ayrıca maliyet yönetimi aktivite bazlı, hedef odaklı bir yaklaşıla da ele alınmaktadır.

Küreselleşme sürecinde bankacılıktaki önemli değişimlerden biri de global ürün ve hizmetlerin yerel anlayış, ihtiyaç ve alışkanlıklara uygun şekilde sunmaktadır. Böyle bir süreç, farklı beklenti ve tercihlerin müşteri tatmini açısından uygun formda sunulmasını zorunlu kılmaktadır. Müşterilerin ve kullanılan para birimlerinin farklı olması, oldukça esnek, kaliteli, düşük maliyetli ürün ve hizmetlerin üretilmesini ve pazarlanmasını gündeme getirmektedir. Global bankacılık sektöründe önemli rol ve fonksiyon üstlenen kurumların konuya yaklaşım tarzı gelecek açısından sektörün alacağı şekli belirlemede önemli ipuçları sunacaktır.

İletişim araç ve gereç teknolojisinin hızlı ve sürekli bir şekilde gelişmesi, kamu sektörünün ve özel sektörün verimli, etkin ve karlı şekilde çalışması bakımından özel bir önem taşımaktadır. İletişim sektörü ekonominin diğer tüm sektörleriyle, özellikle reel sektör ve bankacılık sektörüyle yoğun bir ileri ve geri bağlantılara sahip bulunmaktadır. Bu sektörde sağlanan her gelişme doğrudan ve dolaylı şekilde reel ve finans sektörünü de etkilemektedir. Kilit sektör konumundaki iletişim sektörünün yeniden yapılandırılması bir açıdan devletin yeniden yapılandırılmasıyla yakın bir ilişki içindeyken diğer taraftan da ekonominin tümü için farklı bir yapının ortaya çıkmasının arka planını oluşturmaktadır. Bu sürecin detaylı şekilde tartışılması ekonominin yerel ve global bazda etkinlik ve verimliliğini etkileyen faktörlerin ele alınmasını sağlayacaktır.

Ekonomi yönetiminin karar alma ve uygulama süreçlerinde etkinliği ve verimliliği sağlamak, bu çerçevede fırsat maliyetlerinin uygun düzeyde oluşmasına zemin hazırlamak amacıyla üst kurullara yönelmesi, hem global hem de ulusal bazda yeni bir eğilim olarak ortaya çıkmaktadır. Düzenleyici ve denetleyici kurumların rol ve fonksiyonlarının global ve ulusal ihtiyaçlara uygun şekilde belirlenmesi, sektörün ve kurumların kalitesinin arttırılmasında son derece önemlidir. Siyasal sorumluluk ve kurumsal bağımsızlığın uluslar arası çerçevede tartışılıyor olması, konunun ne kadar önemli olduğunu göstermektedir. Mevcut ekonomik durum ve muhtemel gelişmeler ışığında en uygun üst kurul yapılarının belirlenmesi, ekonomi yönetiminin özel sektör ve reel sektör etkinliğinin temel bir belirleyicisi olmaya devam edecektir.

Finans sektörünün önemli bir bölümünü oluşturan bankacılık sektörü, son yıllarda yaşanan gelişmeler nedeniyle banka sayısı, bilanço büyüklüğü, çalışan personel gibi değişkenlerde önemli ölçüde küçülme trendine girmiştir. Ürün ve hizmet portföyünde ise global ölçekli çeşitlenme olgunlaşma sürecinde bulunmaktadır. Sermaye yeterliliği, aktif büyüklüğü gibi temel göstergeler açısından, sektör yeniden yapılanma sürecinde bulunmaktadır. Beklentilerin ve gelişmelerin Türk ekonomisinin ve bankacılık sektörünün ulusal ve global değişim ve dönüşümler yönünde yeniden kurgulanması ve uygun kurumsal politikaların üretilmesi ve uygulanması özel önem taşımaktadır.

Sektörlerin karşılıklı bağımlılıkları girdi ve çıktı açısından etkinlik sağlamayı zorunlu kılmaktadır. Tasarrufların kaynağı olarak reel sektör, kredilerin kaynağı olarak da finans sektörü bu açıdan özel önem taşımaktadır. Ekonomik kalkınma ve gelişme sürecinde finans sektörünün ulusal ve global ölçekte çok önemli roller oynadığı bilinmektedir. Değişim ve dönüşüm sürecinde bulunan Türkiye ekonomisinin, uluslar arası tecrübeleri, imkan ve kaynakları ile ihtiyaç ve beklentileri açısından yeniden değerlendirilmesi ve uygun modeller üretmesi son derece önemlidir.

Ekonomik birimlerin belli bir dönem sonra gelir ve hayat standartlarını devam ettirme ihtiyacı, her zaman özel öneme sahip olagelmiştir. Bu ihtiyaç ekonomilerin yapısına ve özelliğine bağlı olarak kamu ve özel sektör tarafından karşılanmaktadır. Kamunun yeniden yapılandırılma sürecinde, emeklilik sistemlerinin özelleştirilmesi hem kamu sektörüne etkinlik kazandırmakta hem de özel sektör sigortacılığının derinleşmesine ve ürün ve hizmet farklılaşmasına neden olmaktadır.

Finansal hizmetler sektöründe finansal riskin genellikle finansal ürün ve hizmet üretim ve pazarlama sürecinde ortaya çıktığı bilinmektedir. Dolayısıyla hem söz konusu sürecin tanımlanma şekli ve buna bağlı olarak finansal risklerin algılanma biçimi konunun en önemli yanını oluşturmaktadır.

Rekabetin farklı alanlarda ortaya çıkması, yeni bir pazarlama satış stratejisini gündeme getirmiştir. Hangi ürün ve hizmetlerin, hangi ekonomik birimlere sunulacağı, genellikle kurumların merkez birimlerindeki laboratuarlarda ürettikleri bir yaklaşım olarak ele alınmaktadır. Bu ürünlerin gerçek hayatta müşterilere sunumu ise satış kavramında şekillenmektedir. Dolayısıyla yeni değişim ve dönüşüm sürecinde, hangi ürün ve hizmetlerin, hangi ekonomik birimlere hangi dağıtım kanallarıyla sunulacağı özel bir öneme sahiptir. Bu çerçevede müşteri gruplarının hangi kriterlere göre tasnif edileceği, bunlara ürün ve müşteri odaklılık çerçevesinde nasıl yaklaşılacağı, sürekli üzerinde durulan en önemli konulardır.

Faaliyet kiralaması çağdaş finans sektöründe oldukça yaygın kullanılan bir enstrüman olmasına rağmen Türk finans sektöründe gelişme aşamasında bulunmaktadır. Bu kiralama türünün muhasebeleştirilmesi ve vergilendirilmesi kadar, taraflara sağlayacağı yararların da detaylı bir şekilde değerlendirilmesi özel önem kazanmaktadır. Ayrıca her finansal işlemde olduğu gibi faaliyet kiralamasında da üzerinde durulması gereken ciddi riskler bulunmaktadır. Faaliyet kiralamasının, bu finansal enstrümanı tercih eden kullanıcılar açısından diğer enstrümanlara göre sağlayabileceği finansal ve ekonomik yararların firmanın karlılık ve performansını doğrudan ve dolaylı olarak etkileme yön ve şekilleri talebin arttırılmasında son derece önemlidir.

Bono, tahvil ve hisse senedi piyasalarının yapısı ve kalitesi genel olarak reel ve finans sektörünün yapısı ve kalitesiyle yakın ilişki içindedir. Sermaye piyasası enstrümanlarının türleri ve sayısı, fon talep eden ve fon arz eden ekonomik birimlerin talep ve ihtiyacına göre şekillenmektedir. Böyle bir yapılanma ekonomik birimlerin finansal talep ve beklentilerini karşılama düzeyine bağlı olarak, ekonomik büyüme ve kalkınmayı da önemli ölçüde arttıracaktır.

Devletin finans sektöründe hangi tür kurumlara ve hangi oranlarda sahip olacağı literatür ve uygulamada en çok tartışılan konulardan biridir. Devletin finansal kurum sahipliğinin alanı ve boyutu kamu sektörünün değişen ekonomik yapı ve ilişkiler sistemi içindeki rolüne atfedilen önemine bağlı olmaktadır. Ekonominin değişik sektörlerinin teşvik ve finansmanında kamusal tercih ve öncelikler sistemine bağlı olarak farklı bir yapılanmanın talep edilip edilmeyeceği ekonomi yönetiminin yaklaşımlarına bağlı olagelmiştir. Global gelişmeler bu konudaki yeni arayışları da gündeme gelmektedir.

Bilgi teknolojileri maliyetlerinde ve bilişimin organizasyonlar üzerindeki etkisinde ciddi değişimler yaratacak 5 büyük iddiamız var: Web hizmetleri, güvenli işletim, operasyonel uyanık uygulamalar, toplumun bilgi çalışmalarını yeniden konumlandırmak, dijital yaşam biçimini birleştirmek ve desteklemek. Bu teknolojik yatırımların hiç şüphesiz ki, topluma ve sektöre büyük katkıları olacaktır. Web hizmetleri beraberinde karşılıklı işletilebilirliği, bütünleşme ve iş dönüşümünü, güvenli işletim ise internet protokolünü, gizliliği ve toplumu koruyan güvenilir, sağlam işletimi getirecektir. Operasyonel uyanık uygulamalar ile daha az çalışmayla, daha çok iş yapılacak ve yapılan işler sonucunda operasyonel mükemmellik sağlanacak. Bu uygulama ile aynı zamanda müşterilerin şirket ile ilgili deneyimleri ve bilgi ekonomisi harekete geçirilebilecek. Dijital yaşam biçiminin birleştirilmesi ve desteklenmesi ile de çalışanlar ve müşteriler arasında bağlantı sağlanıp, aralarındaki ilişki güçlendirilecek.

Günümüzün finans piyasaları, dünya çapında 24 saat kesintisiz işlem yapılanve milyarlarca varlığın el değiştirdiği sanal bir ortamdan oluşuyor. Bu karmaşık sanal yapı içerisinde büyük miktarda işlemlerin hızlı bir şekilde gerçekleşebilmesi, geniş çaplı bir elektronik destek ve kontrol sistemini zorunlu kılıyor. Fakat birçok nedenden ötürü bu elektronik sistemler; operasyon ve yazılımhataları gibi kasıtlı olmayan veya suç örgütleri, devletler, içeriden bilgi sızdırankişiler tarafından kasıtlı olarak yapılan ihlaller gibi, çok ciddi riskler taşıyor. Finans piyasalarında gerçek-zamanlı işlem yapılabilmesi için, yetkilerin insanlardan bilgisayar programlarına geçmiş olması nedeniyle, bu gibi riskler çok ciddi sonuçlar doğurabiliyor. Bu noktada maddi kayıplardan şirketleriniflasına veya global ekonomik krizlere kadar ciddi sorunların ortaya çıkması söz konusu. Bu nedenlerden ötürü riskin azaltılması ve doğabilecek zararların sınırlandırılabilmesi için teknik, örgütsel ve yasal kontroller ile önley ici tedbirler alınması kaçınılmaz oluyor.

Karlılık genel olarak maliyet etkinliği sağlama ve gelir üretme yetkinliği ile yakın ilişki içindedir. Maliyet yönetimi, gelirleri dengeleyen içsel ve dışsal faktörlerin belirlenmesi sürecinde önem kazanmaktadır. Bu faktörler ürün, hizmet, departman, fonksiyon ve coğrafi bazda tasnif edilmektedir. Bir yönetim felsefesi olarak maliyet yönetimi sermaye getirisi ile ilişkilendirilebilen, gözlemlenebilen ve ölçülebilen tüm maliyet unsurlarını içermektedir. Ayrıca maliyet yönetimi, aktivite bazlı, hedef odaklı bir yaklaşımla da ele alınmaktadır.

Birçok banka, zorlu geçen son on yıldaki geniş çaplı ekonomik durgunluk zamanlarında, başarılı bir şekilde hareket etti. Finans kuruluşlarını; daha etkin mali ürünler için yapılarını gözden geçirmeleri doğrultusunda zorlayan kritik iş düzenlemeleri görüldü. Yapılan hareketlerin her zaman avantaj ve dezavantaj sağlayacağı bellidir. Anahtar gereksinimlerden bir diğeri de her zaman doğru müşterinin hafızasında yer etme eksenlidir. Bu iki eylemden hareketle, sürdürülebilir iş büyümesi üçüncü ekseni oluşturur. Bu oturumda, üç değişkenin değişen çevresi, organizasyonların kararlarında bu değişkenlerin nasıl yorumlandığı ve kullanıldığı, yakın gelecekte sürdürülebilir işe sahip olmak için anahtar eylemlerin neler olduğu aktarılacak. Avrupa’daki iş baskılarının finans sektöründe büyük çaplı değişimleri zorla yaptırması ile beraber sorulacak soru da “Bir sonraki değişim için iyi hazırlandık mı?” şeklinde değişecektir.